Αναρτήσεις

Ο Μ. Τουρτούλης (μετέπειτα Αλβανός πολιτικός) εκπρόσωπος Ελλήνων Καίρου.

Εικόνα
Ο Μιχαήλ Τουρτούλης (Mihal Turtuli 1856 - 1935) από την Κορυτσά με απώτερη καταγωγή από το ορθόδοξο αλβανόφωνο χωριό Βυθκούκι (Vithkuq) επαρχίας Κολώνιας (από το οποίο προέρχεται και μέρος των Αρβανιτών της Ανατολικής Θράκης, οι οποίοι κατά την Ανταλλαγή (1922) μετοίκησαν στην Δυτική Θράκη), μεγάλωσε στο Κάιρο, όπου έζησε μεγάλο μέρος της ζωής του. Είχε σπουδάσει και εξασκούσε την ιατρική. Το 1912 οπότε ανακηρύχθηκε η ανεξαρτησία της Αλβανίας, επέστρεψε στην Αλβανία, όπου ασχολήθηκε με την αλβανική πολιτική.  Το 1919 συμμετείχε στην Διάσκεψη της Ειρήνης στο Παρίσι όπου συζητούνταν ο καθορισμός των ελληνοαλβανικών συνόρων. Εκεί ως εκπρόσωπος της Αλβανίας είπε τα εξής:  "Είμαι από την Κορυτσά. Έχω δουλέψει ως γιατρός σε αυτήν την πόλη. Λέω ότι δεν υπάρχουν Έλληνες στην Κορυτσά, ούτε καν στην περιοχή της Κορυτσάς. Η Ελλάδα ταράσσει τα πράγματα. Νομίζουν ότι οι Χριστιανοί, όπως εγώ, είναι Έλληνες. Αυτό δεν είναι σωστό. Προσποιούνται ότι όλοι οι Ορθόδοξοι είναι Έλληνες, Γιατί; Ρώσο...

Βασίλειος Γκιώνης.

Εικόνα
Ο Βασίλειος Γκιώνης (τέλη 19ου άι. - 21/03/1914) με καταγωγή από το ορθόδοξο αλβανόφωνο (δίγλωσσο τότε) χωριό Κάτω Λάμποβο περιοχής Λούντζης Αργυροκάστρου, υπήρξε ιερέας, Μακεδονομάχος και ηγετική προσωπικότητα της εξέγερσης των Ελλήνων στην Κορυτσά εναντίον της αλβανικής επικυριαρχίας (19 - 24 Μαρτίου 1914). Το 1914 υπηρετούσε ως διάκος στον Ι.Ν. Αγ. Γεωργίου Κορυτσάς. Κατά την εξέγερση της Κορυτσάς τέθηκε επικεφαλής στην περιοχή Ι.Ν. Αγίου Γεωργίου (δηλαδή στον καθεδρικό ναό της πόλης) και κατάφερε επιτυχώς να απωθήσει τα εχθρικά αλβανικά τμήματα. Στις 21 Μαρτίου 1914, κατά παράβαση της συμφωνίας προσωρινής κατάπαυσης του πυρός, ομάδα Αλβανών ελεύθερων σκοπευτών τον εκτέλεσε στον προαύλιο χώρο Ι.Ν. Αγίου Γεωργίου. Το γεγονός προκάλεσε και την επανέναρξη των συμπλοκών στην Κορυτσά. Ο Βασίλειος Γκιώνης συγκαταλέγεται ανάμεσα στους 114 Έλληνες πεσόντες κατά την εξέγερση της Κορυτσάς. Ο Κ. Σκενδέρης θεωρεί την θυσία του εφάμμιλη της του Αθανασίου Διάκου (πρώτη φωτογραφία). Οι Αλβανοί παρ...

Η Ελληνοαλβανική προσέγγιση (τέλη 19ου - αρχές 20ου αι.) και η Ελληνοαλβανική συμφωνία (1907)

Εικόνα
Η Ελληνοαλβανική προσέγγιση (τέλη 19ου - αρχές 20ου αι.) και η Ελληνοαλβανική συμφωνία (1907) Α) 1876-1878 υπήρξαν συνομιλίες μεταξύ Α. Κουμουνδούρου (και αργότερα του Κ. Κανάρη) και Αλβανών αρχηγών για Δυαδικό ελληνοαλβανικό κράτος (Ομοσπονδία), πλην όμως συνάντησαν δυσκολίες στη συμφωνία εκατέρωθεν ως προς τον καθορισμό των ελληνοαλβανικών συνόρων εντός του Δυαδικού κράτους.  Οι συνομιλίες τερματίστηκαν όταν έληξε ο ρωσοτουρκικός πόλεμος (1877-1878) και αποσοβήθηκε ο κίνδυνος να καταλάβει η Ρωσία "αλβανικά" εδάφη. Τότε οι Αλβανοί επέστρεψαν στην ασφάλεια που τους προσέφερε η Οθωμανική αυτοκρατορία και μάλιστα αντιτάχθηκαν σθεναρά στην απόδοση Οθωμανικών εδαφών (Θεσσαλίας και Ηπείρου) στην Ελλάδα. Εν τέλει η Ελλάδα κατάφερε να της αποδοθούν η Θεσσαλία και η Άρτα το 1881 (Συμφωνία Κων/πολης). (πρώτη φωτογραφία) Β) Την 13η Ιουνίου 1878 εστάλη υπόμνημα από τον Pashko Vasa (Vaso Pasha Shkodrani) στον Βρετανό Πρωθυπουργό, Λόρδο Beaconsfield (Benjamin Disraeli), κατά την έναρξη το...

Η Αλβανική πρόταση για Ελληνοαλβανικό κράτος το 1944.

Εικόνα
Ελάχιστα γνωστό είναι στην Ελλάδα και Αλβανία ότι το 1944 ο Midhat Frasheri, αρχηγός του Αλβανικού Εθνικιστικού Κινήματος (Balli Kombetar) και αρχηγός του υπό Γερμανική κατοχή κράτους της Αλβανίας, πρότεινε στην Ελληνική Κατοχική Κυβέρνηση την Ένωση Ελλάδας και Αλβανίας, η οποία θα λάμβανε χώρα μεταπολικά (εφόσον οι Γερμανοί θα αποχωρούσαν).  Ο Midhat Frasheri εξουσιοδότησε τον Δημήτριο Φάλλο (Dhimiter Falo - φανατικός Αλβανός ελληνοβλαχικής καταγωγής από την Μοσχόπολη) να έρθει σε επαφή με τον Γενικό Διευθυντή Νομαρχιών Μακεδονίας, Αθανάσιο Χρυσοχόου, για την πρόταση της Ένωσης (ήρθε σε επαφή μαζί του με ενδιάμεσο τον Έλληνα Κορυτσαίο κάτοικο Θεσσαλονίκης Αλέξανδρο Ωρολογά). Αφού έγινε μια πρώτη νύξη από τον Δ. Φάλλο στον Α. Χρυσοχόου, στη συνέχεια αποφάσισαν να συναντηθούν για περαιτέρω συζητήσεις οι δυο τους καθώς και οι Κωστάκης Κόττας (Kostaq Kota) και Selim Borja. Οι όροι της Ένωσης από την Αλβανική πλευρά που έκανε την πρόταση ήταν οι εξής:  "α. Ἑνιαῖον κράτος ἐν μέρει ...

Ο Π. Τζοβάνης το 1917 καλεί τους Έλληνες να επέμβουν στη βόρεια Ήπειρο.

Εικόνα
Ο κατά κόσμον Πέτρος και μετέπειτα Βησσαρίων Τζοβάνης (Visarion Xhuvani 1890 - 1965) Ορθόδοξος από το Ελμπασάν ήταν μέλος του αλβανικού κοινοβουλίου (1919-1924), ενώ κατά τη θητεία του ως βουλευτής πρωτοστάτησε  από κοινού με τον Θεοφάνη Νόλη (Fan Noli) στην προσπάθεια δημιουργίας της Αυτοκέφαλης Εκκλησίας της Αλβανίας. Υπήρξε επίσης Προκαθήμενος της σχισματικής Αυτοκέφαλης Εκκλησίας της Αλβανίας από το 1929 έως το 1937, οπότε αναγνωρίστηκε το Αυτοκέφαλο από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, με τον όρο όμως να απομακρυνθεί ο Βησσαρίων, όπως και έγινε.  Διαβάζοντας κανείς την βιογραφία του θα απορήσει και θα αναρωτηθεί που "κρυβόταν" αυτός ο ένθερμος αλβανιστής πριν το 1919 ; Ο Πέτρος Τζοβάνης ήταν φυσικά Ελληνικής καταγωγής (όπως σχεδόν το μεγαλύτερο μέρος του ορθοδόξου πληθυσμού της Αλβανίας ανεξαρτήτως γλώσσας) και είχε Ελληνικό φρόνημα. Μεταστράφηκε αργά στον αλβανισμό, περίπου το 1919 (δηλαδή 6 χρόνια μετά την ίδρυση του αλβανικού κράτους), για να αποκομίσει προσωπικά οφέλη. Στ...

Κωνσταντίνος Ζάππας.

Εικόνα
Ο Κων/νος Ζάππας (1814 - 1892) γεννήθηκε στο αλβανόφωνο (δίγλωσσο τότε) Κάτω Λάμποβο που σήμερα ονομάζεται προς τιμήν αυτού και του εξαδέλφου του Ευ.Ζάππα, Λάμποβο του Ζάππα (Labova e Zhapes) περιοχής Ρίζας Αργυροκάστρου. Μετά τον θάνατο του Ευάγγελου Ζάππα, διαχειρίστηκε την περιουσία του εξαδέλφου του και ορίστηκε επικαρπωτής της «Επιτροπής των Ολυμπίων», της επιτροπής δηλαδή που είχε σκοπό την αναβίωση των Ολυμπιακών Αγώνων.  Το 1881 αγόρασε μεγάλα τσιφλίκια στη Θεσσαλία, μερίμνησε για την ανέγερση (1874-1888) του Ζαππείου Μεγάρου στην Αθήνα. Με επιδοτήσεις από την προσωπική περιουσία του κτίστηκε το πρότυπο Ζάππειο Παρθεναγωγείο Κων/πόλεως. Ακόμη με χορηγία του ανεγέρθηκαν πολλά άλλα εκπαιδευτήρια σε πολλές πόλεις και κωμοπόλεις της Ηπείρου και της Θράκης και συστήθηκαν υποτροφίες για τη μετεκπαίδευση σπουδαστών στις γεωργικές σχολές της Δυτικής Ευρώπης. Πέθανε το 1892 στην πόλη Μαντ (Mantes-la-Jolie) της Γαλλίας.  Οι ευεργεσίες του Κων/νου Ζάππα στον απανταχού ελληνισμό δ...

Ευάγγελος Ζάππας.

Εικόνα
Λίγοι γνωρίζουν σήμερα ότι ο  μεγάλος εθνικός μας ευεργέτης Ευαγγέλης Ζάππας (1800-1863) καταγόταν από το αλβανόφωνο (δίγλωσσο τότε) χωριό Κάτω Λάμποβο της περιοχής Λούντζης Αργυροκάστρου που σήμερα ονομάζεται προς τιμήν του Λάμποβο του Ζάππα (Labova e Zhapes) και ήταν γιος του εμπόρου Βασιλείου Ζάππα και της Σωτηρίας Μέξη. Σε ηλικία 13 ετών και αφού έλαβε τη βασική του μόρφωση στο Τεπελένι, μετέβη στα Ιωάννινα και κατετάγη στη σωματοφυλακή του Αλή Πασά, στην οποία υπηρέτησε μέχρι την ηλικία των 20 ετών. Έμεινε στη φρουρά του τότε αφέντη της Ηπείρου ακόμη κι αφού άρχισε η επίθεση κατά του Αλή από τα σουλτανικά στρατεύματα. Μόλις έμαθε πως οι Σουλιώτες υπό τον Μάρκο Μπότσαρη πολεμούσαν τις σουλτανικές δυνάμεις στο πλευρό του Αλή, ενώθηκε μαζί τους και αναδείχθηκε πρωτοπαλίκαρο του Μπότσαρη. Αγωνίστηκε υπερασπιζόμενος το Σούλι και μετά την συνθηκολόγηση στις 28 Ιούλη του 1822 καταφεύγει στο Μεσολόγγι. Αφού πέθανε ο Μάρκος Μπότσαρης, συνέχισε να υπηρετεί υπό τον Νικόλαο Ζέρβα, τον Λάμ...