Αλή Πασάς Τεπελενλής: Αλβανός ιδεολόγος ή τυχοδιώκτης;

Φεβρουαρίου 19, 2024

• Η καταγωγή του Αλή

Ο Αλή Πασάς Τεπελενλής είχε απώτερη καταγωγή από την Ανατολία.

Ο πρόγονός του Hussein (Huso είναι το αλβανικό υποκοριστικό του Hussein) εγκαταστάθηκε στο Τεπελένι. O Hussein (Huso) είχε έναν υιό τον Mustafa (Muco είναι το αλβανικό υποκοριστικό του Mustafa). Έτσι λοιπόν η οικογένεια του Αλή πασά έγινε γνωστή ως Mucohusates.

Το Σουλτανικό φιρμάνι (διάταγμα), σύμφωνα με το οποίο ο Ali διορίστηκε Πασάς, έγραφε Anadolu Ali Pasha (δηλαδή Ανατολίτης στην καταγωγή), κάτι το οποίο επιβεβαιώνει αυτόν τον ισχυρισμό.

Ο Ibrahim Manzour έγραψε ότι η παράδοση ότι ο Αλή πασάς ήταν Ανατολίτης δεν ισχύει κι ότι ο Σουλτάνος επίτηδες έγραψε "Anadolu" στο φιρμάνι, γιατί απαγορευόταν ο διορισμός Αλβανών σε ανώτερα αξιώματα.

Τότε όμως πως δικαιολογούσε ο Ibrahim Manzour το γεγονός ότι ένας μεγάλος αριθμός Αλβανών είχαν φτάσει στο αξίωμα του Βεζίρη στην Οθωμανική αυτοκρατορία;

Συνεπώς από την στιγμή που αναγράφεται στο Σουλτανικό φιρμάνι θα ήταν αστείο να το αμφισβητήσει κανείς.

(2η εικόνα)

• Τα κίνητρα της στάσης του Ali

Οι Αλβανοί προσπαθούν να προσδώσουν εθνικό περιεχόμενο στη στάση του Ali Πασά κατά του Σουλτάνου. Ισχυρίζονται ότι ο Ali Πασάς επαναστάτησε ως Αλβανός ιδεολόγος και όχι από προσωπική φιλοδοξία να είναι ο απόλυτος ηγεμόνας της επικράτειάς του.

Τι γράφει όμως ο ιδρυτής του αλβανικού κράτους, Ismail Qemal Vlora για τον Ali Πασά;

Ο Ismail Qemal είναι κατηγορηματικός για τον Ali. Τον θεωρεί τύραννο και αδίστακτο που εξολόθρευσε τις αλβανικές οικογένειες ευγενών (ευγενείς εννοεί τους Πασάδες και τους Μπέηδες), ανάμεσά τους και τον αδελφό του παππού του, Mustafa Πασά τον οποίο φυλάκισε, για να συγκεντρώσει όλη την εξουσία στα χέρια του και να επεκτείνει το Πασαλίκι του.

(3η και 4η εικόνα)

Στη συνέχεια μάλιστα αναφέρει ότι πολλές αλβανικές οικογένειες ευγενών, μεταξύ των οποίων και ο συνονόματος παππούς του Ismail Μπέης, αδερφός του Mustafa Πασά, στη διαμάχη που ακολούθησε μεταξύ Ali και Σουλτάνου, πήραν το μέρος του δεύτερου.

(4η εικόνα)

Εδώ θα ισχυριστεί κάποιος ότι ο Ismail Qemal έχει κάθε λόγο να μισεί τον Ali και άρα η κρίση του δεν είναι αντικειμενική.

Ναι, αλλά ακριβώς αυτό το ίδιο το γεγονός ότι πολέμησε τον Mustafa Πασά από τον οίκο των Vlora, καθώς και άλλες οικογένειες Αλβανών Πασάδων (Mahmud Bushati, Ahmet Kurt, Kaplan), είναι που αποδεικνύει του λόγου το αληθές: ότι δηλαδή ο Ali δεν είχε εθνικό συναίσθημα, αλλά κινούνταν από φιλοδοξία να είναι ο απόλυτος μονάρχης και να επεκτείνει το Πασαλίκι του, ακόμη και σε βάρος ομοεθνών του Αλβανών Πασάδων.

Ακόμη και οι στρατηγοί του που ήταν κυρίως Αλβανοί, τον εγκατέλειψαν βλέποντας την επερχόμενη πτώση του ή εξαγοράζοντάς τους η αντίθετη πλευρά με δελεαστικές προτάσεις (βλ. Omer Vrioni και τους υιούς του Ali, Muktar και Vely). Κατά συνέπεια πόσο ιδεολόγοι μπορεί να ήταν όλοι αυτοί;

Εξ' άλλου και ο κατά την πρώτη φάση των επιχειρήσεων αρχηγός των Σουλτανικών στρατευμάτων, Ismail Pasho Μπέης (γνωστός στους Έλληνες ως Ισμαήλ Πασόμπεης), ήταν κι ο ίδιος Αλβανός.

Κι οι Έλληνες στα πρόθυρα της επανάστασης συνεργάστηκαν με τον Ali pasha όχι από ιδεολογία, αλλά με απώτερο σκοπό να μπορέσει να εδραιωθεί η Ελληνική επανάσταση στο Μωριά την στιγμή που τα Σουλτανικά στρατεύματα θα ήταν απασχολημένα στην κατάπνιξη της στάσης του Ali.

Είναι γνωστό επίσης ότι ο Ali πρόδωσε το μυστικό της Φιλικής Εταιρίας στην προσπάθειά του να κατευνάσει την οργή του Σουλτάνου και να μην κινηθεί εναντίον του.

https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=181796194044228&id=106595984897583

https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=227111146179399&id=106595984897583

Γενικά την συγκεκριμένη περίοδο η οθωμανική αυτοκρατορία είχε παρακμάσει, με αποτέλεσμα διάφοροι Πασάδες να έχουν αποκτήσει μεγάλη αυτονομία σε σημείο να αμφισβητούν την εξουσία του Σουλτάνου (βλ. Mahmud Πασά Bushati και Mehmed Ali Πασά)

Συνεπώς είναι λάθος να προσδίδεται εθνικό περιεχόμενο στην στάση του Ali Πασά.

Η πραγματικότητα είναι ότι επρόκειτο για ενδοοθωμανική σύγκρουση, όπου ο Ali στασίασε από προσωπική φιλοδοξία να γίνει ο απόλυτος ηγεμόνας και όχι επειδή εμφορούνταν από αλβανικά αισθήματα. Εξ' άλλου και η ίδια η απώτερη καταγωγή του ήταν από την Ανατολία.