Ο Μ. Ατταλειάτης και οι όροι "Αλβανοί" και "Αρβανίτες".

ΑΝΑΦΟΡΑ Μ. ΑΤΤΑΛΕΙΑΤΗ ΣΕ ΑΛΒΑΝΟΥΣ (1040) ΚΑΙ ΑΡΒΑΝΙΤΕΣ (1078)

..."το πλείστον του στρατεύματος απολώλει Ρωμαίοις. Ου μην δε αλλά και οι ποτε σύμμαχοι και της ισοπολιτείας ημίν συμμετέχοντες, ώς και αυτής της θρησκείας, Αλβανοί και Λατίνοι όσοι κατά την εσπερίαν Ρώμην τοίς ιταλικούς πλησιάζουσι μέρεσι, πολέμιοι παραλογώτατοι έχρημάτι σαν, εμπεπαρωνηκότος εις τον άρχοντα τούτων του τότε την στρατηγίαν ιθύνοντος Μιχαήλ δουκός τού Δοχειανού...

...απελθείν εις Αδριανούπολιν, καταλαβών το Δυρράχιον, στρατιάν εκ πασών των επικειμένων εκείσε χωρών συνελέγετο...

...Έπάν δ' έγνω πολύ το στρατόπεδον συναγηοχώς και αξιόμαχον δύναμιν, είχε γάρ και Ρωμαίων πολλών στρατιωτικόν, Βουλγάρων τε και Αρβανιτών, και οικείους υπασπιστάς ουκ ολίγους, άρας εκείθεν προς την Θεσσαλονίκην ηπείγετο"...

Το πρώτο και δεύτερο χωρίο αναφέρονται στην εξέγερση "Λατίνων και  Αλβανών" υπό τον Γεώργιο Μανιάκη εναντίον του Βυζαντίου (περίπου το 1040). Το τρίτο χωρίο αναφέρεται στην εξέγερση "Ρωμαίων, Βουλγάρων και Αρβανιτών" υπό τον Νικηφόρο Βασιλάκη εναντίον του Βυζαντίου (περίπου το 1078).

Ο Μιχαήλ Ατταλειάτης κάνει αναφορά σε Αλβανούς (περ. 1040) και Αρβανίτες (περ. 1078) κι ενώ πολλοί θεωρούν ότι αναφέρεται στον ίδιο λαό, η βυζαντινολόγος Έρα Βρανούση στο άρθρο της "Οι όροι Αλβανοί και Αρβανίται" έχει διαφορετική άποψη.  Αποδεικνύει ότι Αλβανοί και Αρβανίτες δεν ταυτίζονται και ο Ατταλειάτης καθόλου τυχαία γράφει στο πρώτο και στο δεύτερο χωρίο για Αλβανούς, ενώ στο τρίτο για Αρβανίτες μιλώντας προφανέστατα για δύο διαφορετικούς λαούς. Μάλιστα η Έρα Βρανούση εξηγεί ότι οι αναφερόμενοι από τον Ατταλειάτη "Αλβανοί" ζούσαν στην νότια Ιταλία και ήταν στην καταγωγή Νορμανδοί, ενώ η λέξη "Αλβανοί" προέκυψε από την λατινική λέξη "Albani" που έχει την έννοια του επήλιδα (του μη αυτόχθονα), χαρακτηρισμός που είχαν αποδώσει οι αυτόχθονες Λατίνοι εκείνη την εποχή στους επήλιδες Νορμανδούς. Αυτός είναι και ο λόγος που ο Ατταλειάτης κάνει λόγο για Λατίνους (που είναι αυτόχθονες) και Αλβανούς (δηλαδή τους επήλιδες Νορμανδούς), διαχωρίζοντάς τους ρητά. Από την άλλη οι Αρβανίτες είναι οι κάτοικοι του Αρβάνου ή Αρβάνων στην Ήπειρο (πέριξ του Δυρραχίου) ενώ η λέξη "Αρβανίτης" δηλώνει τόπο καταγωγής.