Αλβανοί και Αρβανίτες: η διαφορετική προέλευση.

Σε σερβικό χειρόγραφο των αρχών του 11ου αιώνα που είναι και η πρώτη αναφορά σε Αλβανούς (Αρμπανάσι) και αλβανική γλώσσα, μάς γίνεται γνωστό ότι οι Αλβανοί δεν είναι Ορθόδοξοι, αλλά αιρετικοί (μιλάμε για την προ Σχίσματος εποχή- πρώτη φωτογραφία). Σε αναφορά του 1322 μάς γίνεται γνωστό ότι οι Αλβανοί του Δυρραχίου είναι Ορθόδοξοι και μάλιστα, αν εξαιρέσουμε την γλώσσα, ίδιοι με τους Έλληνες σε ενδυμασία και ήθη (δεύτερη φωτογραφία). Δέκα χρόνια αργότερα σε αναφορά του έτους 1332 οι Αλβανοί που ζούσαν στη βόρεια Αλβανία (βορείως του Δυρραχίου) και στο νότιο Μαυροβούνιο, μάς γίνεται γνωστό ότι είναι Καθολικοί (τρίτη φωτογραφία).

Συνεπώς θα σκεφτεί κάποιος το εξής: 

αφού οι Αλβανοί δεν ήταν εξ' αρχής Ορθόδοξοι αλλά αιρετικοί (προ του Σχίσματος που έλαβε χώρα το 1054), σε κάποια εποχή αργότερα (μετά το σχίσμα) μεταστράφηκαν στον Καθολικισμό οι βορείως του Δυρραχίου Αλβανοί, ενώ οι του Δυρραχίου στην Ορθοδοξία. 

Έτσι φαίνεται να είναι τα πράγματα για τους βορείως του Δυρραχίου, αλλά για τους Αλβανούς του Δυρραχίου αμφιβάλλουμε ότι δεν ήταν εξ' αρχής Ορθόδοξοι και ότι πρόκειται πραγματικά περί Αλβανών. 

Το γεγονός ότι οι Αλβανοί του Δυρραχίου "ομοιάζουν εξ' ολοκλήρου στο φόρεμα και τους τρόπους" με τους ομοδόξους Έλληνες, που επίσης σύμφωνα με το κείμενο κατοικούν στο Δυρράχιο εκείνη την εποχή, ενώ δεν συμβαίνει το ίδιο με τους επίσης ομοδόξους τους Σλάβους, μάς οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η ομοιότητα αυτή δεν μπορεί να οφείλεται στο κοινό δόγμα, αλλά στην κοινή καταγωγή των Αλβανών του Δυρραχίου με τους Έλληνες. Σύμφωνα με τον G. Weigand η γλώσσα είναι μεταβλητό στοιχείο σε ένα λαό (κάτι που μπορεί να αλλάξει) και για την εξακρίβωση της καταγωγής ενός λαού, πρέπει να ληφθούν υπόψη πρωτίστως οι φυσικές και πνευματικές ιδιότητες του υπό εξέταση λαού, καθώς και τα ήθη και έθιμα (τέταρτη φωτογραφία).

Συνεπώς εφόσον η ενδυμασία, τα ήθη και τα έθιμα των Αλβανών του Δυρραχίου ταυτίζονται με τα των Ελλήνων, οι αναφερόμενοι στη δεύτερη φωτογραφία Αλβανοί του Δυρραχίου δεν είναι Αλβανοί, αλλά Έλληνες εξαλβανισμένοι. Επίσης επειδή γνωρίζουμε ότι το Άρβανον βρισκόταν αρχικά μεταξύ Δυρραχίου και Αχρίδας και από εκεί προέρχονται οι Αρβανίτες από όπου κατήλθαν νότια, καταλήγουμε στο συμπέρασμα πως οι Αλβανοί του Δυρραχίου είναι οι γνωστοί σε όλους μας Έλληνες Αρβανίτες. Κατ' επέκταση αυτή η πηγή είναι η πιο παλιά απόδειξη της ελληνικότητας των Αρβανιτών.